Ruski list je tokom 30 godina razotkrivao korupciju, zloupotrebe moći i kršenja ljudskih prava

foto: Pixabay / Ilustracija

Međunarodne novinarske organizacije osudile su zatvaranje nezavisnih ruskih novina Novaja Gazeta u Moskvi, usljed, kako je navedeno, pritiska Kremlja.

Međunarodni institut za štampu (IPI) je „duboko ožalošćen“ objavom o zatvaranju te ocjenjuje da je u pitanju „još jedan simbol nemilosrdnog napada Kremlja na slobodu medija“.

Evropska federacija novinara (EFJ) se pridružila Međunarodnoj federaciji novinara (IFJ) u osudi odluke ruskih vlasti da prisile „jedan od najuglednijih nezavisnih medija u zemlji“ na obustavu rada u Moskvi.

Nakon više od 30 godina istraživačkog novinarstva, kako su naveli EFJ i IFJ, tokom kojih su razotkrivali korupciju, zloupotrebe moći i kršenja ljudskih prava, iz redakcije su najavili da će 9. novembra zatvoriti sjedište u Moskvi.

U saopštenju pod naslovom „Ubijeni smo“, Novaja gazeta je navela da su nedavni napadi Kremlja redakciju doveli u situaciju u kojoj „nema sredstava za opstanak“.

„Ubili su nas (...) 9. novembra ugasit ćemo svjetla u domu u kojem smo živjeli 30 godina, isključiti servere i otići. Novine više ne postoje. Ruske vlasti i ruske sigurnosne službe prisilile su našu redakciju da prestane s radom“, navodi se u saopštenju ovog medija, koji prenosi EFJ.

Anthony Bellanger, generalni sekretar IFJ, rekao je da pritisak koji ruske vlasti vrše na Novaju gazetu, a koji je na kraju primorao list da obustavi rad, predstavlja jedan od najsramnijih napada na jedan od najuglednijih nezavisnih medija u Rusiji. Naveo je i da u ovoj organizaciji u potpunosti stoje uz kolege iz ovog lista, koji su, kako je naglasio, godinama hrabro pozivali nosioce vlasti na odgovornost, uprkos učestalim napadima, ubistvima nekih od njihovih kolega i brojnim pokušajima zastrašivanja.

„Oštro osuđujemo to što Putinova administracija nastavlja sa zastrašivanjem nezavisnih glasova. Demokratija počiva na pozivanju nosilaca vlasti na odgovornost, a upravo je to Novaja gazeta oduvijek činila. Ne smije biti nekažnjivosti za one koji zastrašuju, napadaju ili ubijaju novinare”, kazao je Bellanger.

'Tužan dan za Rusiju'

Više od 30 godina novinari Novaje gazete, kako je rekao Ricardo Gutiérrez, generalni sekretar EFJ, obavljali su izvanredan posao u gotovo nevjerovatno teškim uslovima: suočavali su se s hapšenjima, prijetnjama i ubistvima svojih kolega. Uprkos tome, nikada nisu odustali od borbe da informišu javnost i pozovu vlast na odgovornost.

„Oštro osuđujemo rusku vladu zbog toga što ih je ušutkala. Ovo je izuzetno tužan dan za Rusiju i za nezavisno novinarstvo”, rekao je Gutiérrez.

IPI navodi da su ruske banke također nedavno onemogućile Novajoj gazeti primanje donacija od čitalaca, bez kojih redakcija posljednjih godina ne bi mogla funkcionisati.

„Novaja gazeta zauzima posebno mjesto kao simbol ruskog nezavisnog novinarstva. Tokom 30 godina, list se borio da svojim čitaocima donese nepristrasne vijesti, suočavajući se pritom s ekstremnim pritiscima vlasti. Šest novinara, među kojima i dobitnica priznanja IPI-ja 'Heroj svjetske slobode medija' Ana Politkovskaja, platilo je najvišu cijenu – ubijeni su u odmazdi za svoj rad“, izjavio je izvršni direktor IPI-ja Scott Griffen.

Uprkos decenijama pritisaka, Novaja gazeta je nastavila s radom, čak i nakon početka ruske invazije na Ukrajinu, kada je Kremlj uveo zakone kojima je, kako je naveo IPI, de facto zabranjeno svako nezavisno novinarstvo o temama vezanim za rat. Ranije ove godine, ruske vlasti privele su urednika lista Novaja Gazeta Olega Roldugina i odredile mu kućni pritvor pod optužbom za zloupotrebu ličnih podataka. On čeka suđenje i prijeti mu kazna do šest godina zatvora. Dodaje se i da su istražitelji 15. oktobra pretresli moskovski dom glavnog urednika Sergeja Sokolova i ispitali ga, nakon čega je pušten na slobodu.

Nakon ruske invazije na Ukrajinu, IPI navodi da je sud u Moskvi u septembru 2022. godine oduzeo ovom listu dozvolu za štampanje. Ruske vlasti su zatim proglasile Novaju Gazetu „stranim agentom“. Ograničenja su proširena i na 100-ak novinara i drugih medijskih radnika, koje su vlasti označile kao „povezana lica“, odnosno osobe povezane sa „stranim agentom“.

Iz IPI-ja su podsjetili da je bivši glavni urednik i dobitnik Nobelove nagrade za mir Dmitrij Muratov 2022. godine u New Yorku dobio nagradu IPI-ja „Heroj svjetske slobode medija“.

Dodaje se da je bio izložen sistematskom uznemiravanju te se podsjeća da su ga napadači 2022. godine napali u Moskvi, pri čemu je zamalo izgubio vid. Vlasti su ga kasnije proglasile i „stranim agentom“.

EFJ i IFJ navode da je šest novinara ovog lista ubijeno zbog svog rada: Igor Domnikov, Jurij Ščekočihin, Ana Politkovskaja, Stas Markelov, Anastasija Baburova i Natalija Estemirova.

Izvor: IPI, EFJ, IFJ

___