U saradnji s Institutom za filozofiju i društvenu teoriju iz Beograda te uz podršku UNESCO-a, projekt su u okviru inicijative 'Kultura i kreativnost za Zapadni Balkan', koju finansira Evropska unija, proveli Mediacentar Sarajevo i Udruženje Hagada.

foto: Mediacentar Sarajevo

Mediacentar Sarajevo i Udruženje Hagada organizovali su završni događaj u okviru projekta „Oživljavanje jevrejske kulture na Zapadnom Balkanu: naslijeđe, kreativnost i budućnost“.

U Bosanskom kulturnom centru Sarajevo predstavljeni su ključni rezultati projekta, uključujući istraživanja značajnih segmenata periodike između dva svjetska rata, konkretno povećanja dostupnosti sadržaja Jevrejskog glasa, i kulturne baštine Bosne i Hercegovine te razvijene kreativne koncepte mladih umjetnika i stručnjaka iz oblasti kulture i turizma.

„Kroz uvid u sadržaj Jevrejskog glasa, mnogo toga se može saznati o jevrejskoj zajednici, ali i o životu u Sarajevu, Bosni i Hercegovini, ali i prostoru tadašnje Jugoslavije“, rekla je Bojana Mrkić, operativna menadžerica u Mediacentru Sarajevo.

„Posebno smo se pozabavili kulturom. List bilježi pozorišne predstave, muzičke koncerte, filmske repertoare, izložbe, nastupe čak i jednog ženskog džez benda 1929. godine. Saznajemo i o radu vjerskih institucija, humanitarnih i obrazovnih udruženja, ženskih jevrejskih društava u Bosni i Hercegovini i Jugoslaviji“, dodala je Mrkić.

Istakla je i rad sa mladim kreativcima koji je dao projektu posebnu dimenziju, „odnosno povezivanje kulturne baštine sa kreativnom industrijom, digitalnim alatima i novim generacijama autora“.

Potpuno novi pristup koji je zanimljiv za istraživače

Jevrejski glas bio je najdugovječnije novinsko izdanje jevrejske zajednice u Sarajevu, koje je izlazilo od 1928. do 1941. godine. Kroz projekt se omogućilo da sadržaji časopisa koji je decenijama bio teško dostupan postane otvoren za istraživanje, edukaciju i novu interpretaciju kroz digitalne alate i savremene kulturne prakse.

Prema riječima Elija Taubera, predsjednika Udruženja Hagada, važnost projekta ogleda se i u tome koliko je u listu Jevrejski glas zastupljena sefardska romansa i jevrejsko-španski jezik, ali i u mogućnosti da se sadržaji sada mogu preuzeti i na taj način približiti publici.

„Tekstovi koje smo dokumentovali su vrlo interesantni. Pokušali smo sačuvati i prilagoditi za dalju upotrebu sve ono što je vezano za Sarajevo, Beograd i jevrejske zajednice u tim gradovima. Ono što je bitno je i to da na Digitalnom arhivu Infobiro možete pronaći i preuzeti sve tekstove i koristiti ih i kao naučnici, ali i kao novinari, što je vrlo bitno za njihovu budućnost“, rekao je Tauber.

Projekt je realizovan u saradnji s Institutom za filozofiju i društvenu teoriju iz Beograda te uz podršku UNESCO-a i u okviru regionalne inicijative „Kultura i kreativnost za Zapadni Balkan“, koju finansira Evropska unija. To je i još jedna u nizu aktivnosti Mediacentra koje su u protekle tri decenije usmjerene na očuvanje bogatog kulturnog naslijeđa Bosne i Hercegovine kroz aktivnosti Digitalnog arhiva Infobiro.

„Naši partneri iz Beograda napravili su destruktuiran sadržaj lista. Napravili su metodologiju koja je bila podijeljena na 10 kategorija, kao što su tradicija, zabava, kutura, žensko prisustvo u časopisu, reklame... To je jedan potpuno novi pristup koji je zanimljiv za istraživače“, objasnio je Dragan Golubović, voditelj Digitalnog arhiva Infobiro.

„Pokazalo se i da je Jevrejski glas povezivao Jevreje širom Kraljevine Jugoslavije, To vidimo kroz dopisništva u svim velikim gradovima: Splitu, Nišu, Beogradu...Više nego što je bio informativni glas, organizovan je kao kulturna integracija očuvanja i sarajevskih Jevreja, ali i jugoslovenskih“, dodao je Golubović.

Diskusija o očuvanju i interpretaciji kulturnog naslijeđa u savremenom kontekstu

Bojana Mrkić je istakla i kako se Mediacentar Sarajevo već gotovo tri decenije bavi digitalizacijom i očuvanjem kulturnog naslijeđa Bosne i Hercegovine kroz aktivnosti Digitalnog arhiva Infobiro, podsjećajući da su još prije 16 godina digitalizirane publikacije kulturnih društava poput Preporoda, Prosvjete, Napretka i La Benevolencije.

„Naš rad prati preporuke i direktive Evropske unije o online dostupnosti kulturnih dobara ii njene digitalne zaštite. Digitalizacija kulturne baštine je i pitanje kulturne raznolikosti,  društvene inkluzije i pravo pristupa budućih generacija znanjima i sjećanjima“, rekla je Mrkić.

Tokom događaja u BKC-u održana je i diskusija na temu „Očuvanje i interpretacija kulturnog naslijeđa u savremenom kontekstu“ na kojoj se govorilo o ulozi digitalizacije u očuvanju kulturnog naslijeđa, uključivanju mladih kroz kreativnu industriju, približavanju tradicije novim generacijama, ekonomskom potencijalu kulturnog naslijeđa, izazovima interpretacije manjinskih kultura, kao i važnosti edukacije i interakcije s publikom.

Mediacentar Sarajevo i Udruženje Hagada su tokom realizacije projekta organizovali i radionicu za šest mladih umjetnika, čiji je zadatak bio da kroz dvodnevni program pripreme svoje viđenje jevrejske kulturne baštine, uključujući sadržaje časopisa Jevrejski glas. Rezultati radionice pokazali su veliki potencijal u modernoj interpretacije baštine ne samo za očuvanje identiteta zajednice, nego i kao dodatnu vrijednost u turističkoj ponudi.

___